ಆಯುರ್ವೇದದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೌಂದರ್ಯ

ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಸೌಂದರ್ಯವು ಕೇವಲ ಹೊರಗಿನ ಅಲಂಕಾರವಲ್ಲ.

ಅದು ದೋಷ, ಧಾತು, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಆಂತರಿಕ ಸಮತೋಲನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಕಾಶ.

ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಸೌಂದರ್ಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿ ಈವುಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ:

ಕಾಂತಿ – ದೇಹದ ಪ್ರಕಾಶ

ಪ್ರಸಾದ – ಶುದ್ಧತೆ, ಸ್ಪಷ್ಟತೆ

ವರ್ಣ – ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣ

ಬಲ – ಶಕ್ತಿ, ಜೀವಂತಿಕೆ

ದೋಷ–ಧಾತು ಸಮತೋಲನ

“ಸಮದೋಷಃ ಸಮಾಗ್ನಿಶ್ಚ ಸಮಧಾತುಮಲಕ್ರಿಯಃ”

— ಚರಕ ಸಂಹಿತಾ, ಸೂ. 1/41

ಅರ್ಥ:

ದೋಷಗಳು, ಜಠರಾಗ್ನಿ, ಧಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಮಲಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿರುವುದೇ ಆರೋಗ್ಯ.

ಫಲವಾಗಿ ಸೌಂದರ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳು:

ಸ್ಪಷ್ಟ, ಕಾಂತಿಯುಕ್ತ ಚರ್ಮ

ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಮಾಂಸಪೇಶಿಗಳು

ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕಣ್ಣುಗಳು

ಸ್ಥಿರವಾದ ಕೂದಲು ಮತ್ತು ನಖಗಳು

ರಸಾಯನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಸೌಂದರ್ಯ

**“ದೀರ್ಘಮಾಯುಃ ಸ್ಮೃತಿಮೇಧಾಬಲಾರೋಗ್ಯಂ ತರుణವಯಃ

ಪ್ರಭಾಂ ವರ್ಣಂ ಸ್ವರೌದಾರ್ಯಂ ದೇಹೇಂದ್ರಿಯಬಲಪ್ರದಂ”**

— ಚರಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಸ್ಥಾನ 1/7

ಲಾಭಗಳು:

ಯೌವನದ ಸ್ಥಿರತೆ

ದೇಹದ ಪ್ರಕಾಶ (ಪ್ರಭಾ)

ಸುಂದರ ಚರ್ಮವರ್ಣ

ಚರ್ಮ, ಕೂದಲು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಬಲ

ಅಭ್ಯಂಗ (ಎಣ್ಣೆ ಮಸಾಜ್)

**“ಅಭ್ಯಂಗಂ ಆಚರ್ಯ ನಿತ್ಯಂ ಸ ಜರಾಶ್ರಮವಾತಹಾ

ದೃಷ್ಟಿಪ್ರಸಾದಪುಷ್ಟ್ಯಾಯುಃ ಸ್ವಪ್ನಸತ್ವಕ್ಪ್ರಸಾದಕೃತ್”**

— ಅಷ್ಟಾಂಗ ಹೃದಯ, ಸೂ. 2/8

ಲಾಭಗಳು:

ಮೃದುವಾದ, ಕಾಂತಿಯುಕ್ತ ಚರ್ಮ

ಮಡಚುಗಳು (wrinkles) ತಡವಾಗುವುದು

ದೇಹದ ಗಟ್ಟಿತನ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆ

ಉದ್ವರ್ತನ (ಪುಡಿ ಮಸಾಜ್)

“ಕಫಮೇದೋವಿಲಯನಂ ಸ್ಥಿರೀಕರಣಮಂಗಾನಾಮ್”

— ಅಷ್ಟಾಂಗ ಹೃದಯ, ಸೂ. 2/15

ಲಾಭಗಳು:

ಚರ್ಮದ ಗಟ್ಟಿತನ

ಅತಿಯಾದ ಕೊಬ್ಬಿನ ಕಡಿತ

ಸಮ ಚರ್ಮವರ್ಣ

ಮುಖಲೇಪ (Face pack)

“ಮುಖಲೇಪೈಃ ಪ್ರಸನ್ನತ್ವಂ ಕಾಂತಿರ್ವರ್ಣಸ್ಯ ಚೋಚ್ಯತೇ”

— ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತಾ, ಚಿಕಿತ್ಸೆಸ್ಥಾನ 24

ಅರ್ಥ:

ಮುಖಲೇಪಗಳಿಂದ ಮುಖದ ಪ್ರಸನ್ನತೆ, ಕಾಂತಿ ಮತ್ತು ಚರ್ಮವರ್ಣ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೇಶಸೌಂದರ್ಯ (ಕೂದಲಿನ ಸೌಂದರ್ಯ)

“ಕೇಶ್ಯಾಃ ಶಿರಃಶೂಲಹರಾಃ ಸೌಂದರ್ಯಕರಾಃ ಪರಂ”

— ಭವಪ್ರಕಾಶ, ಪೂರ್ವಖಂಡ

ಅರ್ಥ:

ಕೇಶ್ಯ ದ್ರವ್ಯಗಳು ತಲೆನೋವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಕೂದಲಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಆಹಾರದಿಂದ ಸೌಂದರ್ಯ

“ಆಹಾರಸಂಭವೋ ವರ್ಣಃ”

— ಚರಕ ಸಂಹಿತಾ, ಸೂ. 28/45

ಅರ್ಥ:

ಚರ್ಮದ ವರ್ಣವು ಆಹಾರದಿಂದಲೇ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯ

“ಶೋಕಾರ್ತಸ್ಯ ನ ಶೋಭಾ ಸ್ಯಾತ್”

— ಚರಕ ಶಾರೀರಸ್ಥಾನ

ಅರ್ಥ:

ದುಃಖ, ಶೋಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಇರುವವನಲ್ಲಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಉಳಿಯದು.

ಆಚಾರ ರಸಾಯನ

“ಆಚಾರರಸಾಯನಂ ನಿತ್ಯಂ ಸೇವೇತ”

— ಚರಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಸ್ಥಾನ 1

ಅರ್ಥ:

ಶುದ್ಧ ಆಚಾರ, ಸದ್ವೃತ್ತ ಮತ್ತು ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಜೀವನ ಶಾಶ್ವತ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ನಿಜವಾದ ಸೌಂದರ್ಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳು

“ಸ್ನಿಗ್ಧವರ್ಣಪ್ರಸನ್ನತ್ವಂ ಸ್ವರೇ ಸೌಮ್ಯತಾ ತಥಾ”

— ಅಷ್ಟಾಂಗ ಹೃದಯ

ಲಕ್ಷಣಗಳು:

ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕಾಂತಿ

ಮೃದುವಾದ ಧ್ವನಿ

ಶಾಂತ ಮುಖಭಾವ

ಸೌಮ್ಯ, ಸುಂದರ ಚಲನಗಳು

ಒಟ್ಟು

ಆಯುರ್ವೇದ ದೇಹವನ್ನು ಸುಂದರಗೊಳಿಸುವುದು:

ಆಂತರಿಕ ಅಸಮತೋಲನ ಸರಿಪಡಿಸುವುದರಿಂದ

ಧಾತುಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದರಿಂದ

ಕೋಶಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ

ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ

“ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಂ ಸೌಂದರ್ಯಸ್ಯ ಮೂಲಂ”

 ಆರೋಗ್ಯವೇ ಸೌಂದರ್ಯದ ಮೂಲ.    ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳಿಗಾಗಿ, ಸಂಪರ್ಕ:                +91-9972831762, ಡಾ.ರಾಮಚಂದ್ರ.ಬಿ.ಎಚ್., ಬಿಎಎಂಎಸ್ (ಆಯುರ್ವೇದ  ಔಷಧ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಪದವಿ), ಬಿಎಎಂಎಸ್ (ತುರ್ತು ಅಲೋಪತಿ ಔಷಧ), ಪಿಜಿಡಿವೈಎಸ್ (ಯೋಗ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ). ನಿವೃತ್ತ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಯುಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ